O zdrowiu mówi się wiele. O rewolucyjnych dietach zdrowotnych, oczyszczających czy odchudzających- jeszcze więcej. Co ciekawe, według sporej ilości osób (zwłaszcza twórców) diety te istotnie czynią cuda. Jeśli natomiast u kogoś nie przyniosły efektów to znaczy, że na pewno nie potrafi jej stosować. Jednak według zdecydowanej większości dietetyków panuje pogląd, że najlepszą dietą jest racjonalne żywienie, a nie wymyślne jadłospisy.

Po szczeblach do zdrowia

Już dawno udowodniono, że informacje lepiej przyswaja się poprzez ilustracje. Naukowcy stworzyli więc opis graficzny przedstawiający sposób prawidłowego żywienia, aby nic nie umknęło uwadze jedzących. Na jej podstawie opracowywane są podstawowe jadłospisy dla osób pragnących zdrowego trybu życia, oraz indywidualne diety dla tych, którzy mają specjalne potrzeby. Kiedyś piramida ograniczała się jedynie do kategorii związanych bezpośrednio z produktami spożywczymi. Od roku 2009 wprowadzono jednak znaczące zmiany umieszczając w niej nowy szczebel. Jest nim aktywność fizyczna. Jest to podstawa całej piramidy. Według dietetyków na wysiłek fizyczny powinniśmy poświęcać około 30-45 minut dziennie.

Wysiłek ma być dostosowany do naszych możliwości fizycznych oraz codziennych zajęć, jakie wykonujemy. Kolejna platforma to wielka zmiana: na prowadzenie wysunęły się warzywa i owoce, które do niedawna znajdowały się wyżej. Udowodniono, że warzywa i owoce w dużym stopniu przyczyniają się do poprawy funkcjonalności organizmu, a nawet ograniczenia skutków ubocznych niektórych chorób. Dzięki witaminom, przeciwutleniaczom (np. antocyjany, karotenoidy, polifenole) i składnikom mineralnym mogą wstrzymać zmiany nowotworowe, cukrzycowe oraz schorzenia związane z nadwagą. Owoce i warzywa powinny stanowić połowę dziennego spożycia pokarmów. Kolejny stopień zajmują produkty zbożowe. Zostały zredukowane, jednak ich udział w diecie nadal jest ważny. Powinniśmy przywiązywać większą wagę do tego, jakie produkty z tej kategorii znajdą się na naszych stołach.

Wybierajmy te, z dużą zawartością błonnika tj. makarony i pieczywo z pełnego ziarna, kasze czy brązowy ryż. Surowce z kolejnej półki są rzeczą sporną. Nabiał (mleko, sery, maślanki itp.) jest źródłem wapnia i witaminy D co korzystnie wpływa zwłaszcza na budulec kośćca, jednakże nadmiar jego spożycia może wywołać dysfunkcje trawienne i alergie pokarmowe. Piramida zdrowego odżywiania to również inne produkty odzwierzęce czyli mięso, ryby, jaja oraz warzywa strączkowe. Dostarczają one białka, jednak ich spożycie również powinno pozostać ograniczone. Jeżeli zależy nam na przemyceniu do naszego menu jak największej ilości produktów z tej części piramidy, wybierajmy chude mięso, ryby oraz gotowane jajka. Szczytowe miejsce zajmują zdrowe tłuszcze i orzechy. Są one wymagane w codziennej diecie, jednak ich spożycie powinno być ograniczone do absolutnego minimum.

Jedząc jak rodzic z dzieckiem

Z owymi zasadami żywieniowymi zapoznawani są również najmłodsi. Już w wieku przedszkolnym przedstawiane im są obowiązujące zasady zdrowego odżywiania. Piramida zdrowego żywienia dla dzieci jest bardzo podobna do tej, do której powinni stosować się ich rodzice. Od kiedy zaczynają wypowiadać swoje pierwsze zdania złożone wiedzą, że zasady zdrowego żywienia mówią iż jabłko na drugie śniadanie zawsze będzie lepsze niż batonik karmelowy. Mimo tego w co wierzy każdy producent słodyczy, cukier nie jest wskazanym składnikiem w diecie dziecka. Powinien być on z niej wyeliminowany. Jedyne „słodziki”, które zalecane są dla dzieci to naturalne cukry znajdujące się w owocach i niektórych warzywach.

Podstawy zdrowego odżywiania oprócz piramidy posiadają również swoje dziesięć przykazań, do których należy się stosować. Zasady te mówią przede wszystkim o regularności posiłków, należy jeść 4-5 razy dziennie w kilkugodzinnych odstępach (ok. 3-4 godziny). Codziennie powinniśmy spożywać warzywa i owoce, a także produkty pochodzenia zbożowego: postacie te mogą być różne, jednak zaleca się gotowanie na parze lub surowe owoce i warzywa. Dietę należy uzupełniać białkiem w postaci np. mleka czy jogurtu. Dorosłym wystarczą dwie duże szklanki mleka dziennie, dziecko w wieku 4-18 lat potrzebuje około 3-4 szklanek na dzień.

Ważnym elementem jest wspomniane biało zwierzęce w postaci mięsa (koniecznie chudego, z przewagą ryb), tłuszcze zwierzęce powinny być bardzo ograniczone. Kolejnymi elementami, które powinniśmy wyeliminować to cukier i sól: dajmy przykład swoim pociechom i przyrządźmy deser według przepisu fit, a sól zastąpmy ziołami. Na kondycję organizmu wpływa również spożycie alkoholu, więc ograniczmy go, a jeśli to możliwe: wykreślmy z życiorysu.

Podsumowanie

Tak samo jak dorośli, dzieci powinny spożywać duże ilości wody. Dzienne zapotrzebowanie na płyny osoby dorosłej to ok. 1.5 l w ciągu dnia, dziecko natomiast potrzebuje ich około 100 ml dziennie. Piramida żywieniowa to jedno, ale pamiętajmy, że ruch to również zdrowie: trenujmy wraz z dzieckiem.


Dodaj komentarz